Arıza Gözle Görünmez Ölçülür

6
Ölçüm ve muayene
Tesisat Grubu, Tek Elden

İç tesisat ve topraklama, yıldırımdan korunma, jeneratör, trafo, akümülatör ve katodik koruma: yönetmeliğin saydığı altı elektrik grubunun kontrolünü tek elden yapıyoruz.

Elektrik tesisatındaki kusurların çoğu dışarıdan görünmez. Yükselen bir topraklama direnci, zayıflamış bir yalıtım ya da açmayan bir kaçak akım şalteri ancak ölçüldüğünde ortaya çıkar; sonucu elektrik çarpması ya da yangın olabilir.

Periyodik kontrol bu değerleri ölçerek belgeler. Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatının kontrolünde tesisat projesi aranır ve tesisat, projesine uygunluğuyla değerlendirilir (EK-III 2.3.7).

Elektrik Periyodik Kontrolünde Neleri İnceliyoruz

  • Pano, kablo, bağlantı ve etiketlerin gözle muayenesi
  • Topraklama direnci ölçümü
  • Yalıtım (izolasyon) direnci ölçümü
  • Kaçak akım koruma şalterlerinin açma testi
  • Pano ve bağlantılarda termal kamera ile ısınma taraması
  • Paratoner, iniş iletkenleri ve bağlantıları
  • Jeneratör ve trafonun standardına ya da imalatçı şartlarına göre kontrolü
  • Tesisatın projesine uygunluğu

Hangi Tesisatlar Kapsama Giriyor?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin EK-III Tablo-3'ü elektrikle ilgili altı tesisat grubunu ayrı ayrı sayar:

Tesisat ve kontrol kriteriAzami süre
Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı
Topraklamalar, Kuvvetli Akım ve İç Tesisler yönetmelikleri; TS HD 60364, patlayıcı ortamda TS EN 60079
Standartta süre yoksa 1 yıl
Yıldırımdan korunma (paratoner, kafes sistemi, hava sonlandırma çubuğu)
TS EN 62305
Standartta süre yoksa 1 yıl
Akümülatör
İmalatçının belirlediği şartlar
1 yıl
Transformatör
İmalatçının belirlediği şartlar
1 yıl
Jeneratör
TS ISO 8528
Standartta süre yoksa 1 yıl
Katodik koruma
TS EN 12954, TS EN 13509, TS EN 13636, TS EN ISO 13174
Standartta süre yoksa 1 yıl

Tablodaki sürelerin çoğu "standartlarda süre belirtilmemişse" kaydıyla yazılmıştır; tesisatın standardı bir süre öngörüyorsa o dikkate alınır (EK-III 1.4). Kullanım koşulları ağırsa risk değerlendirmesiyle kontrol sıklığı artırılabilir (EK-III 1.10). Diğer ekipman gruplarının süreleri periyodik kontrol süreleri yazımızda. Topraklamanın ayrıca Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'nden gelen periyotları var; ikisinin nasıl birlikte okunacağını topraklama ölçümü kaç yılda bir yazısında anlattık.

Kim Kontrol Edebilir, Raporda Ne Olmalı?

Elektrikle ilgili tesisatları yalnızca bu branşta yetkili kişiler kontrol edebilir: elektrik ve elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik teknikeri ve yüksek teknikerleri (EK-III 2.3.2). Makine branşındaki bir yetkili forklifti kontrol edebilir ama elektrik tesisatını edemez; ayrıntısı periyodik kontrolü kim yapabilir yazımızda.

Raporda ölçülen değerler, kullanılan ölçüm aletlerinin kalibrasyon bilgileri, bulunan kusurlar ve tesisatın kullanılıp kullanılamayacağına dair açık bir sonuç yer alır. Yetkili kişinin EKİPNET numarası ve imzası olmayan rapor geçersizdir (EK-III 1.7). Kontrolden önce İSG-KATİP üzerinden yapılan sözleşme de şarttır; adımları İSG-KATİP periyodik kontrol sözleşmesi yazımızda. Elektriğin yanında vinç, forklift ve basınçlı kap kontrollerini de Bursa periyodik kontrol hizmetimiz kapsamında yapıyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektrik periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır?

EK-III Tablo-3'e göre elektrik ve topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı, jeneratör ve katodik koruma için, ilgili standartta süre belirtilmemişse yılda bir; akümülatör ve transformatör için yılda bir. Kullanım koşulları ağırsa risk değerlendirmesiyle kontrol sıklığı artırılabilir.

Elektrik periyodik kontrolünü kim yapabilir?

Elektrik ve elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik teknikeri ve yüksek teknikerleri. 1 kV ve altındaki tesisatlarda ve yangın algılama sistemlerinde elektronik mühendisleri, akümülatör ve katodik korumada kimya mühendisleri de yetkilidir (EK-III 2.3.2). Hepsinin EKİPNET'e kayıtlı olması gerekir.

Tesisat projesi olmadan kontrol yapılır mı?

Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının kontrolünde tesisat projesi aranır ve tesisat projesine uygunluğuyla değerlendirilir. Projesi olmayan tesisatı işveren, Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği ve ilgili standartlara göre projelendirmek zorundadır (EK-III 2.3.7).

Topraklama ölçümü bu kontrole dahil mi?

Evet. EK-III elektrik tesisatını ve topraklama tesisatını aynı satırda sayar ve kontrol kriterleri arasında Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'ni gösterir. Topraklama direnci ölçümünü elektrik periyodik kontrolünün parçası olarak yapıyoruz.

Kontrolde kusur çıkarsa tesisat kullanılabilir mi?

Raporda giderilmeden kullanılmaması gerektiği belirtilen bir kusur varsa hayır: kusur giderilene kadar kullanılmaz ve işveren bunu kolayca görülecek bir uyarıyla işaretler. Kusur giderildikten sonra yapılan ikinci kontrolde, kullanılabileceğini belirten yeni bir rapor düzenlenir (EK-III 1.9).

Rapor ne zaman teslim ediliyor?

Kontrol sonrasında, tespit edilen uygunsuzluklar ve varsa kullanım kısıtı ile birlikte yazılı rapor düzenlenir. Bir sonraki kontrol tarihi de raporda yer alır; hatırlatmayı biz takip ediyoruz.

Elektrik tesisatınızı biz mi kontrol ettik? Google: Görüşünüzü yazın
Daha Fazlasını Keşfedin: